Nieinwazyjny sposób zapobiegania nagłej śmierci sercowej


1 lutego br. w II Klinice Kardiologii i Elektroterapii Serca UCK, po raz pierwszy w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym oraz na terenie północnej Polski użyto kamizelki defibrulującej - tymczasowego i  nieinwazyjnego rozwiązania wspomagającego utrzymanie krążenia mięśnia sercowego. Chora doświadczyła uszkodzeń kardiologicznych wynikających najpewniej z infekcji SARS-CoV-2.

- Młoda pacjentka zgłosiła się na KOR UCK z uczuciem słabości i duszności. Na Izbie Przyjęć doszło u  niej do migotania komór i zatrzymania krążenia najpewniej jako powikłanie zapalenia mięśnia sercowego po przebytej infekcji koronawirusowej. Tylko ze względu na możliwość szybkiej reanimacji, ratownicy przywrócili u niej akcję serca  - mówi prof. dr hab. n. med. Grzegorz Raczak, lekarz kierujący II Kliniką Kardiologii i  Elektroterapii Serca UCK.

Z powodu dużego ryzyka ponownej arytmii w  najbliższych tygodniach, zadecydowano w Klinice o zabezpieczeniu pacjentki poprzez kamizelkę defibrylującą (Wearable Cardioverter-Defibrillator – WCD), licząc, że po wyzdrowieniu kobieta nie będzie potrzebować kardiowertera-defibrylatora serca (ICD). Do tej pory pacjentom zagrożonym nagłą śmiercią sercową wszczepiano defibrylatory przezżylne i podskórne.

- Liczymy na to, że chora uniknie niepotrzebnej implantacji układu przezżylnego lub podskórnego ICD, co byłoby w sytuacji braku WCD najpewniej niezbędne. Po miesiącu od założenia kamizelki, konieczne będzie powtórne wnikliwe badanie pacjentki i podjęcie decyzji o rezygnacji z terapii, gdy będzie popraw lub implantacji defibrylatora na stałe, w przypadku jej braku i  utrzymywania się ryzyka arytmicznego - dodaje prof. Grzegorz Raczak.

Kamizelka defibrylująca (Wearable Cardioverter-Defibrillator – WCD) w sposób nieinwazyjny zapobiega nagłej śmierci sercowej, zwłaszcza wtedy, gdy ryzyko epizodu arytmicznego ma charakter przemijający i istnieje realna szansa, że pacjent po pewnym okresie intensywnego leczenia przestanie być zagrożony arytmią.  Jest to rozwiązanie stosowane na świecie od  roku 2001, jednak w Polsce z powodu braku refundacji przez narodowego płatnika dotychczas praktycznie niedostępne (poza badaniami klinicznymi).

WCD to urządzenie całkowicie zewnętrzne składające się z 4 elektrod rejestrujących sygnał EKG, jednostki centralnej z procesorem i baterią oraz 3 elektrod defibrylujących. Wszystkie te elementy są integralną częścią płóciennej uprzęży – kamizelki noszonej przez pacjenta bezpośrednio na gołą klatkę piersiową. WCD w przypadku zarejestrowania arytmii komorowej o odpowiednio wysokiej częstości dostarczyć może impuls defibrylujący o energii 150 J celem jej przerwania. Maksymalna ilość wyładowań w jednym epizodzie arytmii wynosi 5. Bezpośrednio przed defibrylacją elektrody uwalniają specjalny żel redukujący opór elektryczny i tym samym zwiększający skuteczność impulsu. Ciekawym rozwiązaniem jest możliwość zablokowania dostarczenia terapii przez samego pacjenta. W przypadku, gdy arytmia jest dobrze tolerowana i pacjent jest przytomny (świadomie kontroluje), może on przez naciśnięcie specjalnych przycisków odroczyć bolesną defibrylację. Jeżeli dojdzie jednak do omdlenia przyciski nie zostaną wciśnięte, co skutkuje odblokowaniem terapii wysokoenergetycznej i przywróceniem rytmu serca. WCD jest bardzo skutecznym narzędziem w zapobieganiu nagłym zgonom arytmicznym, gdy pacjent ma ją stale na sobie. Zwykle jest ona wykorzystywana tylko czasowo, najczęściej przez 2-3 miesięce. Dlatego rozwiązanie takie jest stosowane u pacjentów przejściowo zagrożonych nagłym zgonem, u  których przyczyna choroby jest odwracalna lub przemijająca. Do takiej grupy należą np. chorzy z ostrym zapaleniem mięśnia sercowego, osoby po zawale serca w okresie postępującej poprawy, chorzy, którzy czekają na przeszczep serca czy pacjenci którym usunięto defibrylator przezżylny z  powodu powikłań, a oczekują oni na ponowną implantację.

II Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku zajmuje się nowoczesną diagnostyką i leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego. Posiada wieloletnią tradycje i doświadczenie, na które złożyły się takie pionierskie osiągnięcia, jak pierwsze w skali kraju wszczepienie stymulatora serca czy pierwsza w Polsce implantacja kardiowertera-defibrylatora z przezżylnym systemem elektrod. Od 2014 roku w Klinice, jako  pierwszym ośrodku w kraju, stosowane są nowoczesne defibrylatory implantowane całkowicie podskórnie.

Dodano: 4.02.2021